Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo mà còn là “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe cho trẻ sơ sinh. Vì sao WHO khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ ít nhất 6 tháng đầu? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây cùng Altawell nhé!
Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn nghĩa là gì?
Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn là phương pháp nuôi dưỡng tối ưu dành cho trẻ sơ sinh trong 6 tháng đầu đời, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến khích thực hiện. Theo phương pháp này, bà mẹ sẽ chỉ cho trẻ bú sữa mẹ mà không bổ sung bất kỳ loại thức ăn, đồ uống nào khác, kể cả nước lọc hay nước chín. Đây là giai đoạn quan trọng để trẻ phát triển đầy đủ về dinh dưỡng, bởi sữa mẹ cung cấp tất cả các yếu tố cần thiết như năng lượng, vitamin, khoáng chất và các chất bảo vệ tự nhiên, bao gồm kháng thể và yếu tố miễn dịch giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng.
Việc nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn không chỉ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển trí não và thể chất trong những năm tháng đầu đời. (1)
Sữa mẹ gồm có những hình thức nào?

Để nuôi con bằng sữa mẹ hiệu quả và khoa học, mẹ cần hiểu rõ về các dạng khác nhau của sữa mẹ trong từng giai đoạn. Sữa mẹ không chỉ có một loại mà được phân thành nhiều hình thức khác nhau, mỗi loại có vai trò quan trọng trong việc cung cấp dinh dưỡng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ sơ sinh.
Sữa non
Sữa non là loại sữa đầu tiên mà trẻ sơ sinh nhận được ngay khi vừa chào đời. Đây là nguồn dinh dưỡng quý giá, có màu vàng nhạt, kết cấu sánh đặc hơn so với sữa mẹ thông thường. Sữa non được tiết ra trong giai đoạn cuối thai kỳ và duy trì trong vài ngày đầu sau sinh.
Thành phần dinh dưỡng:
- Giàu protein, đặc biệt là các kháng thể như IgA giúp bảo vệ hệ miễn dịch.
- Chứa các enzyme tiêu hóa giúp hệ tiêu hóa non nớt của bé hoạt động tốt hơn.
- Hàm lượng bạch cầu cao giúp phòng chống nhiễm khuẩn.
- Giàu vitamin A, E, K, hỗ trợ phát triển thị lực và tăng cường sức đề kháng.
Lưu ý: Các chuyên gia khuyến cáo mẹ nên cho bé bú ngay sau sinh để tận dụng nguồn sữa non quý giá này.
Sữa chuyển tiếp – Giai đoạn chuyển giao dinh dưỡng
Sau khi sữa non kết thúc, tuyến sữa bắt đầu tiết ra sữa chuyển tiếp. Loại sữa này xuất hiện từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 15 sau sinh và có sự thay đổi dần về thành phần dinh dưỡng.
Đặc điểm:
- Hàm lượng protein giảm so với sữa non nhưng vẫn cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.
- Chất béo và lactose tăng lên, giúp bé có thêm năng lượng để phát triển.
- Số lượng sữa tiết ra nhiều hơn so với sữa non, giúp bé bú đủ lượng cần thiết.
Sữa trưởng thành – Nguồn dinh dưỡng ổn định cho bé
Sữa trưởng thành xuất hiện sau khoảng 2 tuần kể từ khi sinh, đây là loại sữa mẹ chính cung cấp dưỡng chất cho bé trong suốt thời gian bú mẹ.
Thành phần:
- Protein thấp hơn sữa non, phù hợp với hệ tiêu hóa của trẻ.
- Chất béo cao hơn, giúp bé phát triển não bộ và tăng cân ổn định.
- Đầy đủ vitamin, khoáng chất và các yếu tố miễn dịch cần thiết.
- Sữa trưởng thành được duy trì trong suốt thời gian mẹ cho con bú và tiếp tục cung cấp các dưỡng chất thiết yếu để bé phát triển toàn diện.
Sữa đầu bữa – Dưỡng chất cung cấp năng lượng
Sữa đầu bữa là loại sữa được tiết ra trong giai đoạn đầu của mỗi cữ bú. Loại sữa này có màu trắng trong, chứa nhiều nước, lactose và protein, giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng cho bé.
Vai trò:
- Giúp bé giải khát vì có lượng nước cao.
- Cung cấp đường và đạm, hỗ trợ bé hoạt động và phát triển cơ bắp.
Sữa cuối bữa – Chìa khóa giúp bé tăng cân
Sữa cuối bữa là loại sữa được tiết ra vào cuối cữ bú, có màu trắng đục hơn do chứa nhiều chất béo.
Vai trò:
- Giúp bé no lâu hơn, hạn chế quấy khóc do đói.
- Hỗ trợ tăng cân, nhờ hàm lượng chất béo cao.
- Phát triển não bộ, vì chất béo là thành phần quan trọng trong quá trình hình thành hệ thần kinh của trẻ.
Lưu ý: Mẹ nên cho bé bú đủ cả sữa đầu bữa và sữa cuối bữa để đảm bảo con hấp thu đầy đủ dinh dưỡng.
Vì sao WHO khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ ít nhất 6 tháng đầu?

Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên mà còn mang lại những lợi ích to lớn cho sự phát triển toàn diện của trẻ, đồng thời hỗ trợ sức khỏe của mẹ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo rằng, nếu tất cả trẻ em được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ kết hợp với ăn dặm đến ít nhất 2 tuổi, sẽ có gần 1 triệu trẻ em dưới 5 tuổi được cứu sống mỗi năm.
Lợi ích của việc cho con bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu
- Cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng: Trong 6 tháng đầu, sữa mẹ là nguồn duy nhất cung cấp tất cả các dưỡng chất thiết yếu cho trẻ, bao gồm protein, vitamin, khoáng chất và chất béo. Sữa mẹ dễ dàng tiêu hóa và hấp thu, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất và trí não.
- Giảm nguy cơ đột tử sơ sinh (SIDS): Việc cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong giai đoạn sơ sinh đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ đột tử sơ sinh (SIDS). Những đứa trẻ bú mẹ ít có nguy cơ gặp phải tình trạng này hơn so với trẻ không được bú mẹ hoặc bú không đủ.
- Tăng cường miễn dịch và bảo vệ trẻ khỏi bệnh tật: Sữa mẹ chứa các yếu tố miễn dịch quan trọng như kháng thể IgA, các tế bào bạch cầu và cytokines, giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng, bao gồm các bệnh tiêu hóa, hô hấp, và tai mũi họng.
- Giúp mẹ phục hồi nhanh hơn sau sinh: Việc cho con bú giúp mẹ tiết ra hormone oxytocin, hormone này không chỉ giúp mẹ cảm thấy thư giãn mà còn giúp tử cung co lại nhanh chóng, góp phần làm mẹ lấy lại vóc dáng nhanh chóng hơn sau sinh. Đồng thời, cho con bú cũng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh lý như trầm cảm hậu sản.
- Khuyến cáo về việc tránh sữa công thức và thức ăn bổ sung: Để đảm bảo lợi ích tối ưu, mẹ nên tránh cho trẻ bú sữa công thức hay ăn dặm trong suốt 6 tháng đầu. Việc cho trẻ bú hoàn toàn sữa mẹ trong thời gian này sẽ giúp hệ tiêu hóa của trẻ phát triển tự nhiên và tăng cường khả năng hấp thu các dưỡng chất quan trọng.
Tìm hiểu thêm: Hướng dẫn chi tiết cách cho con bú đúng cách
Lợi ích của việc tiếp tục cho con bú sau 6 tháng tuổi

- Giảm nguy cơ mắc bệnh: Trẻ em được bú mẹ lâu dài (cho đến 24 tháng tuổi) có hệ miễn dịch hoàn thiện hơn và giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, dị ứng, hen suyễn và các bệnh lý khác so với những trẻ cai sữa trước 24 tháng tuổi.
- Hỗ trợ phát triển não bộ và hệ tiêu hóa: Bú mẹ không chỉ giúp trẻ hoàn thiện hệ miễn dịch mà còn thúc đẩy sự phát triển não bộ, hệ thần kinh và các cơ quan nội tạng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ được bú mẹ kéo dài có chỉ số IQ cao hơn và khả năng học hỏi, phát triển trí tuệ tốt hơn so với trẻ không được bú mẹ đủ lâu.
- Lợi ích sức khỏe cho mẹ: Việc cho con bú kéo dài còn giúp mẹ giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư vú, ung thư buồng trứng, tiểu đường type 2, bệnh tim mạch, huyết áp cao và béo phì. Việc cho con bú cũng giúp mẹ duy trì cân nặng khỏe mạnh và giảm căng thẳng, mệt mỏi.
- Cung cấp chất dinh dưỡng bổ sung: Sau 6 tháng tuổi, khi trẻ bắt đầu ăn dặm, việc tiếp tục cho bú mẹ giúp bổ sung các chất dinh dưỡng và vitamin mà trẻ cần trong giai đoạn phát triển nhanh chóng. Sữa mẹ tiếp tục cung cấp các chất béo, protein, vitamin A và C, giúp trẻ duy trì sự phát triển toàn diện.
Kết luận
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về những lợi ích tuyệt vời khi nuôi con bằng sữa mẹ và lý do vì sao WHO khuyến cáo nuôi con bằng sữa mẹ ít nhất 6 tháng đầu đời. Việc cho trẻ bú mẹ không chỉ mang lại những lợi ích thiết thực cho sự phát triển của bé mà còn giúp mẹ bảo vệ sức khỏe lâu dài. Chúc bạn và bé luôn khỏe mạnh, hạnh phúc. Đừng quên theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về chăm sóc sức khỏe mẹ và bé.
Nguồn bài viết tham khảo:
(1). Tổ chức y tế thế giới: https://www.who.int/vietnam/vi/news/events/detail/2013/08/01/default-calendar/world-breastfeeding-week
